CUMHURİYET TARİHİMİZDE İLK KEZ 1924 YILINDA OLİMPİYAT OYUNLARI’NA KATILDIK

Dünyanın en büyük uluslararası spor organizasyonu olan Olimpiyat Oyunları’na Türkiye Cumhuriyeti resmi olarak ilk defa 1924 yılında Paris’te katılmıştır. Kurtuluş Savası sonrasında diplomatik yalnızlıktan kurtulma ve tanınma mücadelesi veren yeni Türk Devleti Olimpiyat Oyunları’nı iyi bir propaganda aracı olarak görmüştür. Kıt kaynaklarına rağmen büyük bir özveri gösterip ödenek ayırarak; atletizm, bisiklet, eskrim, futbol, güreş ve halter dallarında 41 sporcusunu Paris’e göndermiştir.

Türk milli takımı kayda değer bir başarı elde edememiştir. Ancak Kurtuluş Savaşı’ndan yeni çıkmış Türkiye Cumhuriyeti’nin böyle büyük bir uluslararası organizasyonda ilk defa yer alması Türk halkı için moral kaynağı olmuştur. Yeni Türk Devleti’nin Dünya’nın diğer ülkeleriyle yarışabileceği ve Türk bayrağını Dünya’ya tanıttığı düşüncesi başarısızlığın önüne geçmiştir.

Türkiye, Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen 1924 Yaz Olimpiyat Oyunları’na 6 spor branşında 41 sporcu göndermiştir. Yrd. Doç. Dr. Nuray Özdemir tarafından hazırlanan çalışmaya göre; ülkemizden Atletizmde 12 sporcumuz, eskrimde 1 sporcumuz, halterde 1 sporcumuz, bisiklette 3 sporcumuz, güreşte 4 sporcumuz ve 18 kişilik Futbol Milli takımımız ilk kez Olimpiyat Oyunlarına katılmak için Paris’e gitmiştir.

4 Mayıs – 27 Temmuz 1924 tarihleri arasında Fransa’nın Paris kentinde gerçekleştirilen;  8. Yaz Olimpiyat Oyunları, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanının kısa bir süre sonrasına gelmesi sebebiyle Cumhuriyeti kuran kadronun gençlik ve spora olan özel ilgisi için de bir şans olmuştur.

Atletizm: Ekrem Bey, Hüseyin Tarık, Lütfi bey, Mazhar bey, Muhammed Burhan, Neşet Bey, Ömer Besim Koşalay, Rauf Hasağası, Said Odyak, Süleyman Bey, Şekip Engineri, Unvan Bey

Eskrim: Fuat Balkan

Güreş: Dürrü Sade, Fuat Akbaş, Mazhar Çakın, Seyfi Cenap Berksoy, Tayyar Yalaz                         

Halter: Cemal Erçman   

Futbol: Alaattin Baydar, Ali Gençay, Bedri Gürsoy, Bekir Refet, Cafer Çağatay, Hamit Akbay, Hamit Arslan, İbrahim Kelle, İsmet Uluğ, Kadri Göktulga, Kamil Rona, Kemal Rıfat Kalpakçıoğlu, Kemal Ruhi, Mehmet Leblebi, Nedim Kaleci, Nihat Bekdik, Sabih Arca, Zeki Rıza Sporel’den oluşan 18 kişilik kadromuzu antrenör Billy Hunter yönetmiştir.

Paris’e giden Cambaz Fahri, Cavit Cav Bey ve Raif Bey’den oluşan Türk Bisiklet Millî takımı, özel donanımlı yarış bisikletleri temin edemediği için yarışmaya katılamamıştır.

Türk Milli Futbol takımı tarihindeki ilk Olimpiyat müsabakasını 25 Mayıs 1924 günü Paris’teki Bergeyre Stadyumu’nda Çekoslovakya ile oynamış ve Millilerimiz Çekoslovakya’ya 5-2 yenilmiştir. İki golümüzü de Bekir Refet kaydetmiştir.

İlk kez Osmanlı İmparatorluğu döneminde Aleko Mulos jimnastik branşında Olimpiyat Oyunları’na katılmıştır. Aleko Mulos’un katıldığı oyunlar; 27 Nisan – 31 Ekim 1908 tarihleri arasında İngiltere’de yapılan 1908 Londra Yaz Olimpiyat Oyunları’dır.

İkinci kez katıldığımız Olimpiyat Oyunları ise;  5 Mayıs – 27 Temmuz 1912 tarihleri arasında İsveç’in başkenti Stockholm’de gerçekleştirilen 1912 Stockholm 5. Yaz Olimpiyat Oyunları’dır. Osmanlı vatandaşı Mıgırdiç Mıgıryan ve Vahram Haret Papazyan, atletizm branşında İmparatorluğu temsil etmişlerdir.

11. Yaz Olimpiyat Oyunları, 1/16 Ağustos 1936 tarihleri arasında Almanya’nın başkenti Berlin’de gerçekleştirmiş ve Türkiye ilk kez kadınlarda da temsil edilmeye başlanmıştır. Eskrim branşında Halet Çambel ve Suat Fetgeri Aşeni ilk kez ülkemizi temsil etmişlerdir.

Basketbolda ilk kez 19 Temmuz – 3 Ağustos 1952 tarihlerinde gerçekleştirilen; Helsinki 15. Yaz Olimpiyat Oyunları’nda ülkemiz temsil edilebilmiştir. Açılış töreninde Türk bayrağını basketbolcumuz Mehmet Ali Yalım taşımıştır.

22 Kasım – 8 Aralık 1956 tarihleri arasında Avustralya’nın Melbourne ve İsveç’in Stockholm kentlerinde gerçekleştirilen 16. Yaz Olimpiyat Oyunları’na ancak binicilik ve güreş branşlarında 13 sporcumuzla katılabilme şansı yakalanmıştır.

19 Temmuz – 3 Ağustos 1980 tarihleri arasında Sovyetler Birliği’nin başkenti Moskova’da düzenlenen; Moskova 22. Yaz Olimpiyat Oyunları’na aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 33 ülke katılmayı reddetmiştir.

Okçuluk branşında, ilk kez Atlanta 26. Yaz Olimpiyat Oyunları’nda 4 sporcumuz ülkemizi temsil etme mutluluğunu yaşamışlardır.  26.Olimpiyat Oyunları 19 Temmuz – 4 Ağustos 1996 tarihleri arasında Amerika Birleşik Devletleri’nin Atlanta kentinde gerçekleştirilmiştir.

8/24 Ağustos 2008 tarihleri arasında Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’de düzenlen 29. Yaz Olimpiyat Oyunları’na Cem Zeng ve Melek Hu ile masa tenisinde ilk kez katılma hakkı kazanılmıştır.

Voleybolda ise ilk kez 30. Yaz Olimpiyat Oyunları’na katılma şansı yakaladık. 27 Temmuz – 12 Ağustos 2012 tarihleri arasında İngiltere’nin başkenti Londra’da gerçekleştirilen Olimpiyat Oyunları’nda; Bahar Toksoy Guidetti, Eda Erdem Dündar, Ergül Avcı, Esra Gümüş, Gizem Güreşen, Gözde Sonsırma, Gülden Kayalar Kuzubaşıoğlu, Naz Aydemir Akyol, Neriman Özsoy Gençyürek, Neslihan Darnel, Özge Kırdar Çemberci, Polen Uslupehlivan’den oluşan sporcu kadromuzla Türkiye’yi temsil ettik. Kadın Basketbol Milli takımımız da ilk kez Londra’da ülkemizi temsil ettiler. Bahar Çağlar, Birsel Vardarlı Demirmen, Emine Tuğba Palazoğlu, Esmeral Tunçluer, Işıl Alben, Kuanitra Holingsvorth, Nevriye Yılmaz, Nilay Kartaltepe, Şaziye İvegin Üner, Tuğçe Canıtez, Yasemin Begüm Dalgalar, Yasemin Horasan’dan oluşan kadromuz ile voleybolcu kızlarımız, 66 sporculuk kadınlar grubu olarak ilk kez katılan erkek sporcu sayısını geçtiler. Basketbol Kadın Milli takımımız Rio 31. Yaz Olimpiyat Oyunları’na da katılarak sürdürülebilir başarılarını spor kamuoyuna ispat ettiler. Covid pandemisi sebebiyle bir yıl ertelenen ve 23 Temmuz  – 8 Ağustos 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilen Tokyo 32.Yaz Olimpiyat Oyunları’na katılan Voleybol Kadın Milli takımımız; Dünya’nın en büyük spor organizasyonunda bir kere daha ülkemizi gururlandırdılar. 23 Eylül 2023 günü, 2024 Paris Olimpiyat Oyunları Elemeleri B Grubu’ndaki altıncı maçını da kazanan A Milli Kadın Voleybol Takımımız, ev sahibi Japonya’yı 3-1 yenerek üçüncü kez Olimpiyat Oyunları’na katılma hakkı kazandı.

Kaynaklar: TMOK web sitesi & Yrd. Doç. Dr. Nuray Özdemir çalışması